90 pierwiastków

Obecny 2019 rok został ustanowiony rokiem układu okresowego pierwiastków przez UNESCO oraz Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych. Z tej okazji EuChemS, Europejskie Towarzystwo Chemiczne zaprezentowało nietypowy układ. Pokazuje nam, z dostępnością których pierwiastków możemy mieć problem w ciągu najbliższych 100 lat, których zwiększone użycie może doprowadzić do niedoborów. Zobaczymy także te, których zasoby są wciąż obfite oraz wydobywane z obszarów na których występują konflikty. W końcu dowiemy się, które pierwiastki wykorzystywane są w naszych smartfonach.

Ryc. Układ okresowy stworzony przez EuChemS,
Creative Commons Attribution NoDerivs CC BY-ND

Przekaz ten nie jest do końca optymistyczny, ale ma być właśnie ostrzeżeniem oraz wezwaniem do działania. Układ ten ma zachęcać do rozmów i refleksji nad zmianą sposobów użytkowania pierwiastków. Ma to tym większe znaczenie, że co miesiąc w Unii Europejskiej wyrzucanych jest 10 milionów smartfonów. Zmiana sposobu myślenia i polityki recyklingu są potrzebne aby znaleźć rozwiązanie. Ma to również znaczenie etyczne. Niektóre z pierwiastków, jak wcześniej zaznaczyłem, pochodzą z terenów targanych konfliktami, a niektóre, jak kobalt są wydobywane w bardzo ciężkich warunkach a w kilku krajach również przez dzieci.

Ciekawym przypadkiem jest hel. Uzyskuje się go głównie z przeróbki gazu ziemnego. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo posiada jedyną w Unii Europejskiej instalację do pozyskiwania helu. 10 % zasobów helu zużywanych jest do… balonów urodzinowych. W efekcie zostaje uwolniony do atmosfery. Jako lżejszy unosi się a w ostateczności może uciec z atmosfery w przestrzeń kosmiczną.

Co wy sądzicie o takiej formie układu okresowego?