Niesporczak – niezwykły miś

Niebezpieczne podróże w kosmos, eksploracje najgłębszych rowów oceanicznych. Człowiek musi się przygotowywać wiele miesięcy, lat. Nasze organizmy potrzebują zabezpieczeń wartych miliony dolarów. Istnieje jednak jeden superbohater. Stworzenie, wydawać by się mogło, niezniszczalne. Niesporczaki (Tardigrada). Choć osobiście preferuję nazwę Niedźwiedzie wodne lub jeszcze ładniej, tak po prostu – wodne niedźwiadki.

Znanych jest 1000 gatunków niesporczaków. Ich ciała mają wielkość od 0,01 do 1,2 mm. Ale na czym polega ich niezwykłość?

Niesporczaki preferują środowiska wodne, zazwyczaj można je spotkać wśród trzcin, gdzie na jednym cm2 potrafi być kilkadziesiąt osobników. Jednocześnie, kiedy ich pozbawimy tej cennej cieczy wcale nie mają zamiaru ginąć. Wręcz przeciwnie. Wysuszone mogą przetrwać nawet 100 – 120 lat. Kiedy po takim czasie dostaną kroplę wody natychmiast ożywają i co więcej – rozmnażają się. Ten stan kryptobiozy (ten stan spoczynku w niekorzystnych warunkach) zatrzymuje również ich procesy starzenia.

Oprócz wysuszenia mogą przetrwać również wiele innych niekorzystnych warunków. Bez obawy o ich życie możemy zwiększyć ciśnienie otoczenia do 6 000 atmosfer. Również spadek ciśnienia nie sprawia im problemu. Dlatego mogły by być odporne na czasową dekompresję na statku kosmicznym.

Bawiąc się w szalonego naukowca po takich wahaniach ciśnieniowych moglibyśmy wrzucić je do kwasu sprawdzając czy przeżyją. Oczywiście, że tak. Równie dobrze można je podgrzać nawet do 150°C oraz schłodzić to zera bezwzględnego. Wszystkie te eksperymenty miśki spokojnie wytrzymają.

Ponadto zniosą 1000 razy silniejsze promieniowanie jonizujące niż inne zwierzęta. Dawka promieniowania potrzebna aby człowiek dostał choroby popromiennej i zmarł w ciągu tygodnia to około 500 R (rentgenów). Niesporczaki zniosą dawkę ponad 550 000 R.

Jedna z niewielu zabójczych sytuacji to naświetlenie promieniowaniem UV. Pełne spektrum zabija miśki. UVA i UVB wg badań spowodowały śmierć 88 % osobników. Warto jednak zauważyć, że te, które przeżyły swobodnie zaczęły się rozmnażać.

Być może badania nad tymi stworzeniami, ich DNA pozwolą nam na efektywniejszą eksplorację przestrzeni kosmicznej, walkę z chorobami czy zatrzymanie procesów starzenia się.

Karol Kubak

źródło zdj: Bob Goldstein and Vicky Madden, UNC Chapel Hill [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]