Po co uczyć się geografii?

Geografia towarzyszy i towarzyszyła nam od szkoły podstawowej, nawet przed reformą – na lekcjach środowiska w klasach 1-3 bądź przyrody 4-6 poznawaliśmy elementy środowiska geograficznego, uczyliśmy się korzystania z mapy. Obecnie 4 klasa szkoły podstawowej uczy się przyrody, natomiast już od klasy 5 jest wprowadzana geografia. Po co więc przez tyle lat się jej uczyć?

Całe rozważania chciałbym podzielić na dwie części. Ogólną – gdzie dowiesz się, po co geografia przyda się w życiu każdemu z nas, niezależnie od dalszej ścieżki zawodowej. Specjalistyczną – dowiesz się jak geografia przyda się w pracy zawodowej.

Geografia w życiu

Uczy korzystania z map. A z map korzystamy bardzo często. Wyjeżdżając na wakacje używamy atlasów drogowych, GPS, w miastach, miejscowościach turystycznych są plany miast, dzięki którym zorientujesz się gdzie jesteś i jak możesz dojść do wybranego punktu. Na co dzień prawdopodobnie korzystasz z Google Maps bądź Openstreetmap próbując np. znaleźć sklep ze specjalistycznymi artykułami, które potrzebujesz. Bądź tylko szukasz przystanku autobusowego. A może biegasz i używasz aplikację pokazującą przebytą trasę. To wszystko są mapy. Tradycyjne bądź cyfrowe, ale mapy.

Geografia ratuje życie. Przez chwilę zastanawiałem się, czy nie umieścić tego w części specjalistycznej, ale uznałem, że tu będzie odpowiednie miejsce. Tak, nie żartuję. Geografia a dokładnie GIS, czyli Systemy Informacji Geograficznej. Czym są? To takie mapy cyfrowe z dodatkowymi danymi (Google Maps to taki GIS). Karetki ratujące życie, pojazdy policyjne cały czas są w ruchu. Dyspozytor korzystając z map interaktywnych może zobaczyć czas dojazdu do konkretnego miejsca, może zorientować się, gdzie jest najbliższa karetka bądź samochód policji, włączając w to dane pojazdu (np. czy jest to karetka ratunkowa czy transportowa, czy jest to radiowóz czy policyjny motocykl). Jest tu również informacja o szpitalach, wolnych miejscach bądź specyfice jednostki medycznej. Pozwala to na szybszą reakcję z uwzględnieniem potrzeb konkretnych poszkodowanych. A w efekcie końcowym, gdzie czasami liczy się każda sekunda – możemy uratować więcej osób.

Poprawia bezpieczeństwo. Policja, dzięki systemom GIS może cały czas śledzić, które obszary w mieście to obszary o podwyższonym ryzyku, gdzie trzeba częściej wysyłać patrole, a które obszary są bezpieczne. Można uzyskać informację, gdzie jest najwięcej włamań, kradzieży, rozbojów itp. Ale również planując inwestycje możemy określić np. poziom hałasu lotniska w poszczególnych odległościach, obszary wyłączone spod inwestycji z powodu położenia na obszarze zalewowym (lub specjalne zabezpieczenia przed powodzią).

Pozwala zaprognozować pogodę. Wychodząc z domu czasem widzisz piękne słońce a wracając mokniesz w deszczu bo nie masz parasola. Znając rodzaje chmur, wiesz które pokazują, że przechodzi bądź może przejść front atmosferyczny Czy spodziewać się deszczu ulewnego ale krótkiego czy może lać cały dzień. Łatwiej zrozumiesz prognozę pogody w telewizji, samodzielnie sprawdzić i zweryfikujesz prognozę pogody w internecie. Ale również będziesz mieć świadomość sprawdzalności danej prognozy (i dlaczego czasem się nie sprawdza).

Nie dasz się naciągnąć. Na rynku istnieje wiele „specjalistów”, którzy chętnie doradzą ci np. jak umeblować pokój, aby łóżko nie stało na żyle wodnej, bądź sprzedadzą specjalne odpromienniki. Albo kopiąc studnię taka osoba wskaże ci konkretne miejsce pod wykop. Bez badań geologicznych. Tyle, że to… bajki. Żyły wodne nie zostały do tej pory w żaden sposób udowodnione. Ale w związku z tym punktem jest też kolejny:

Wiesz, co pijesz. A dokładniej możesz możesz zorientować się choćby w składzie wód. Może okaże się, że kupujesz najtańszą wodę butelkowaną, która ma gorszy skład od… kranówki z twojego domu.

Pozwala zaplanować ciekawy i bezpieczny wyjazd. Znając państwa, rozmieszczenie atrakcji turystycznych, możesz samodzielnie zaplanować podróż wakacyjną. Odwiedzić miejsca, które zainteresują każdego z członków rodziny. Ale również pomoże ci ocenić atrakcyjność ofert poszczególnych biur podróży. A wyjeżdżając za granicę, trafniej ocenisz sytuację polityczną i stabilność, co w przypadku niektórych państw odgrywa znaczną rolę – przecież nie zabierzesz rodziny tam, gdzie ostatnio nasiliły się ataki terrorystyczne lub jest wojna domowa.

Poznasz inne kultury. Żyjemy w otoczeniu innych ludzi. Ludzi, którzy mówią różnymi językami, wyznają różne religie, mają inne zwyczaje, nierzadko dla nas dziwne. Brak wiedzy o innych kulturach prowadzi do strachu przed nimi, uprzedzeń a w końcu konfliktów. Znając piękno innych kultur dostrzeżesz elementy je łączące, zwyczaje, które przyszły do nas czasem z odległych miejsc a które na co dzień wydają nam się oczywiste.

Będziesz mieć własne zdanie na tematy środowiska. Popularny ostatnio temat to globalne zmiany klimatu. Znając geografię będziesz mieć świadomość, które działania człowieka szkodzą środowisku, które zmiany mogą być w znacznym stopniu spowodowane samą naturą i jej cyklicznymi zmianami.

Będziesz znać podstawy gospodarki kraju. Tematyka rynku pracy, bezrobocia, nowoczesnych technologii, inwestycji, odnawialnych źródeł energii i ich lokalizacji. To wszystko spotykamy w mediach na co dzień. Doby byłoby być nieco zorientowanym w tych tematach aby mieć własne zdanie, a nie powtarzać zdanie innych osób.

Tych tematów jest wiele wiele więcej ale przede wszystkim:

Poznasz nasz złożony świat, dostrzeżesz zależności pomiędzy poszczególnymi elementami. Dostrzeżesz piękno otaczającego nas krajobrazu, świata.

W części drugiej – geografia w pracy zawodowej.