Podział fizycznogeograficzny Polski – nowe mezoregiony

Jerzy Kondracki opracował w 2 połowie XX wieku podział Polski na regiony. Na obszarze Polski wyróżnił 3 Megaregiony: Pozaalpejska Europa Środkowa, Region Karpacki oraz Niż Wschodnioeuropejski. Megaregiony dzielą się z kolei na 7 prowincji, dalej na podprowincje i makroregiony. Najbardziej szczegółowy podział to mezoregiony.

Problem polegał na tym, że mapa była wykonana w skali przeglądowej 1:500 000 co było zdecydowanie zbyt mało dokładnym podziałem. Mimo to powszechnie używanym. W 2018 roku zespół naukowców z różnych instytucji opracował zaktualizowany podział na mezoregiony, którego potrzebę od dawna z resztą sygnalizowały Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego oraz Polska Asocjacja Ekologii Krajobrazu. Podczas wyznaczania regionów wzięto pod uwagę najnowsze dane geologiczne,  geomorfologiczne i wysokościowe oraz wykorzystano technologię GIS.

Mapa pokazująca zmiany granic istniejących regionów oraz nowe regiony (źródło: Geographia Polonica)

Nowy podział wykonany został w skali 1:50 000 oraz zwiększono liczbę mezoregionów z 316 do 344 oraz doprecyzowano granice istniejących. Pracę opublikowano w czasopiśmie „Geographia Polonica„. Aktualne dane można zobaczyć w witrynie Geoserwis prowadzonej przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska pod adresem http://geoserwis.gdos.gov.pl. Aby zobaczyć podział należy w legendzie zaznaczyć „inne dane środowiskowe” a następnie „Mezoregiony fizycznogeograficzne”.  Dane można również pobrać w formacie SHP (supplementary file).

Zarówno Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska jak i Instytut Ochrony Środowiska – PIB zachęcają do korzystania z nowych danych w opracowaniach w tym audytach krajobrazowych województw.

Karol Kubak- geograf, hydrolog, pasjonat badań krajobrazu oraz technologii GIS