Obłoki srebrzyste

W bezchmurną, letnią noc pomiędzy 50º a 65º szerokości geograficznej północnej i południowej możemy zobaczyć na niebie przepiękne zjawisko zwane obłokami srebrzystymi. Inne nazwy to „noctilucent clouds” (NLC), nocne obłoki świecące czy polarne chmury mezosferyczne. Gdy patrzymy na te chmury, wydają się świecić własnym światłem. To jednak złudzenie. Faktycznie jest to rozproszone światło słoneczne. Ale dlaczego, jeśli wszędzie wokół nas jest noc, docierają jakieś promienie?

Najwyższe chmury, które możemy zauważyć w ciągu dnia są na wysokości do 12-14 km. Wysoko prawda? Ale obłoki srebrzyste są na wysokości około 85 km. To bardzo wysoko. Na tyle wysoko, że mimo otaczającej nas nocy tam promienie Słońca jeszcze docierają. Fachowo mówiąc Słońce musi zajść około 6º poniżej horyzontu. Tak więc 1-2 godziny po zachodzie możemy te obłoki zacząć obserwować. Wcześniej jest to niemożliwe, ponieważ najzwyczajniej niebo jest zbyt jasne.

Obserwowane są jako postrzępione srebrzystobiałe, mlecznosrebrzyste lub niebieskawe (matko, ile tych określeń) smugi, fale (faliste wstęgi) lub frędzle.

Obłoków srebrzystych nie należy mylić z chmurami perłowymi znajdującymi się na wysokości 30 km ale również obserwowanymi po zachodzie Słońca.

Obłoki perłowe

Jak powstają?

Niestety na to pytanie nie ma jeszcze pewnej odpowiedzi, ponieważ obłoki nie zostały do końca zbadane. Na razie mamy pewne teorie. Mówi się, że są to pyły po wybuchach wulkanów dostające się do górnej stratosfery, szczątki meteoroidów spalających się w górnych granicach atmosfery lub gazy z rakiet kosmicznych.

Po raz pierwszy NLC zaobserwowano w 1885 roku, dwa lata po wybuchu Krakatau. Uznano je wówczas za nadzwyczaj wysokie chmury. Obecnie bada się obłoki przy użyciu satelitów geofizycznych i środowiskowych a samo powstawanie wiąże się ze zmianami klimatu.

Najlepszy okres na obserwacje to druga połowa czerwca, początek lipca.

Jeszcze wyżej niż obłoki srebrzyste znajdują się smugi świecące – około 125 km. Są znacznie słabiej widoczne i obserwowane na niebie północnym. Okres sprzyjający obserwacji to październik – luty. Przyjmuje się, że za ich powstawanie odpowiada pył gwiezdny, który przenika do atmosfery.